TRƯỚC  KHI BẮT ĐẦU...

6

KHÁI NIỆM & dẪn ĐỀ

18

Chủ nghĩa Hiện đại và đô thị thời đại công nghiệp (hóa)

19

Khối các nước xã hội chủ nghĩa và sự ảnh hưởng nội khối

24

Kế hoạch hóa nền kinh tế và nhà ở kế hoạch hóa

27

NỀN TẢNG & KHỞI SINH

1. BỐI CẢNH & LỊCH SỬ

MICRORAION TẠI LIÊN XÔ - ĐÔ THỊ TỔ CHỨC THEO TẦNG BẬC

37

Quan niệm về tổ chức đô thị và đô thị mới

37

Khái niệm raion và microraion

41

Sự lan tỏa của mô hình microraion

43

DANWEI VÀ XIAOQU TẠI TRUNG QUỐC - QUẢN LÝ KHÔNG GIAN GẮN KẾT VỚI QUẢN LÝ XÃ HỘI

47

Nỗ lực công nghiệp hóa đất nước từ nền tảng nông nghiệp

48

Hệ thống quản lý hành chính gắn kết quản lý không gian

53

Công nghiệp hóa đô thị và kiến trúc

59

TIỂU KHU TẠI VIỆT NAM - TỪ TIỂU KHU HÀNH CHÍNH ĐẾN TIỂU KHU NHÀ Ở

62

Hệ thống hành chính giai đoạn 1945-1986

62

Khu phố hành chính và tiểu khu hành chính tại Hà Nội

64

Khái niệm khu/nhà tập thể và mô hình tiểu khu nhà ở

69

2. TƯ TƯỞNG & QUAN ĐIỂM

80

THÀNH PHỐ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỚI QUY MÔ CON NGƯỜI

81

Khái niệm “thành phố xã hội chủ nghĩa” và quan điểm kiến tạo

81

Đo lường thành phố bằng quy mô con người

90

Nhà ở, dịch vụ công cộng và bán kính phục vụ

94

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TRONG CÁC THÀNH PHỐ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa về nhà ở

96

Mô hình nhà ở xã hội chủ nghĩa (Socialist Housing Model)

98

Tình hình sản xuất và cung ứng nhà ở tại Liên Xô

99

KIẾN TRÚC ĐÔ THỊ CÁC KHU DÂN CƯ - THỰC DỤNG VS THẨM MỸ

103

Kiến trúc xã hội chủ nghĩa và kiến trúc sư xã hội chủ nghĩa

104

Công nghiệp hóa và công nghệ hóa xây dựng, tiêu chuẩn hóa và điển hình hóa thiết kế nhà ở

107

Kiến trúc đại trà: tiền chế và lắp ghép

111

3. DẪN NHẬP & TÍCH HỢP

122

THỜI KỲ XÂY DỰNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TẠI MIỀN BẮC VIỆT NAM

123

1954-1965

123

1965-1975

133

1975-1986

137

KTT Ở CÁC THÀNH PHỐ MIỀN BẮC VÀ SỰ ẢNH HƯỞNG TỪ CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Những khu nhà ở tập thể đầu tiên phục vụ phát triển công nghiệp

148

Những KTT hoàn chỉnh

151

Sự ảnh hưởng từ nước ngoài lên các khu nhà ở Việt Nam

154

PHÂN BỐ KTT TẠI HÀ NỘI - “THỦ ĐÔ (CỦA) KTT”

159

Giai đoạn hơn ba thập kỷ hoàng kim của các KTT

159

KTT Kim Liên - đánh dấu cách thức xây dựng một kiểu nhà ở mới

167

Thanh Xuân Bắc - sự khép lại thời kỳ hoàng kim của các KTT

173

VẬN ĐỘNG & TIẾN TRIỂN

181

4. KHÔNG GIAN & KIẾN TRÚC

184

THIẾT KẾ KTT - HIỆN THÂN CỦA CHỦ NGHĨA TẬP THỂ VÀ CHỦ NGHĨA BÌNH QUÂN TRONG NỀN KINH TẾ BAO CẤP

185

Tổ chức tổng mặt bằng

185

Kiến trúc và cấu trúc các ngôi nhà tập thể

193

Chủ nghĩa hiện đại hay chủ nghĩa thực dụng trong thẩm mỹ nhà tập thể?

198

SẢN XUẤT KTT - NHỮNG NỖ LỰC CÔNG NGHIỆP HÓA XÂY DỰNG

204

Công nghiệp hóa sản xuất các KTT

204

Bê tông hóa các KTT

208

“Việt Nam hóa” các KTT và “KTT hóa” người Việt Nam

213

PHÂN PHỐI NHÀ Ở - KHI CÁC KTT LÀ NHỮNG NGUỒN PHÚC LỢI XÃ HỘI

216

Quan điểm về nhà ở trong nền kinh tế bao cấp

216

Phân phối nhà ở trong các KTT

218

Ai sẽ được ở trong các KTT?

223

5. SO SÁNH & THAM CHIẾU

NHỮNG VẤN ĐỀ NHÀ Ở CỦA MỘT ĐẤT NƯỚC “2 TRONG 1”

231

Thời kỳ đất nước “2 trong 1”

231

Những vấn đề quy hoạch không gian và phát triển nhà ở ở Sài Gòn

232

Khu vực nhà ở công

234

MÔ HÌNH “CƯ XÁ” CỦA SÀI GÒN - TP. HỒ CHÍ MINH

237

Thuật ngữ “cư xá” và sự dẫn nhập mô hình “cư xá” vào đô thị

237

Sản xuất nhà ở dưới dạng “cư xá” tại Sài Gòn

238

Một số cư xá điển hình “biểu trưng” cho lối sống cư xá Sài Gòn

241

MỘT SỰ SO SÁNH KTT VÀ CƯ XÁ QUA HAI VÍ DỤ ĐIỂN HÌNH

245

KTT Thanh Xuân Bắc của Hà Nội

245

Cư xá Thanh Đa của Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh

248

So sánh Cư xá Thanh Đa và KTT Thanh Xuân Bắc

252

6. XÃ HỘI & CỘNG ĐỒNG

260

HÌNH THÀNH XÃ HỘI VÀ GẮN KẾT CỘNG ĐỒNG TRONG KTT

261

Sự hình thành cộng đồng dân cư KTT

261

Lối sống XHCN của những con người XHCN trong những khu dân cư XHCN

264

Văn hóa cư trú KTT

266

KHÔNG GIAN SỐNG KTT

272

Không gian công cộng và không gian cộng đồng

272

Cuộc sống dưới những tán cây và xung quanh những mặt hồ

275

Những thiết chế không gian “bắt buộc” trong các KTT

280

TÂM LÝ NGƯỜI SỬ DỤNG KTT

283

Những phản hồi đầu tiên về nhà ở

284

Các tiện ích công cộng trong các KTT có thực sự hữu ích và hợp lý với cư dân?

288

“Sống chậm” tại các KTT

293

THOÁI TRÀO & TÁI SINH

297

7. THỜI GIAN & BIẾN ĐỔI

300

KTT “TỰ TIẾN HÓA”

301

Nhà ở “tự sinh”, “tự cung tự cấp” cải thiện kinh tế hộ gia đình

301

Tự thỏa thuận

303

Một hệ thống “tự xoay xở” đầy “sáng tạo”

304

TƯ NHÂN HÓA NHỮNG KHÔNG GIAN TẬP THỂ

310

Chiếm hữu đất đai và không gian công cộng

310

Luật Đất đai mới và chính sách “hóa giá”

313

Mua đi và bán lại

315

XUỐNG CẤP CÁC TÒA NHÀ CÙNG THAY THẾ DÂN CƯ

317

Từ biến đổi tâm lý của cư dân ...

317

... Đến biến đổi vật lý các tòa nhà

319

Chỉ còn là những KTT già nua và cũ kỹ?

323

8. GIAO THỜI & CHUYỂN HÓA

330

1986 VÀ CHÍNH SÁCH ĐỔI MỚI

331

Thay đổi quan điểm và thay đổi kinh tế

331

Chuyển hóa khái niệm nhà ở kế hoạch hóa

336

Từ lý thuyết tiểu khu đến lý thuyết “đơn vị ở” tại Việt Nam

339

KĐTM - PHIÊN BẢN KTT THỜI KINH TẾ THỊ TRƯỜNG?

349

Nhà ở chính quy hậu bao cấp

349

Dự án hóa sản xuất nhà ở

352

So sánh KTT và KĐTM

354

LÀM MỚI CÁC KTT HAY CÁC KTT MỚI - KTTM?

359

Kết thúc sứ mệnh lịch sử của KTT

359

Tồn tại hay không tồn tại?

361

Những ý tưởng mới cho các KTT cũ

365

9. HÌNH DUNG & TƯƠNG LAI

TÁI THIẾT ĐÔ THỊ VÀ TÁI THIẾT KTT

375

Tái thiết đô thị, “mới hóa” thành phố

37

Ai sẽ tái thiết KTT?

380

Gentrification - “cải tạo đô thị” hay “trưởng giả hóa đô thị”?

385

CƠ CHẾ TRAO ĐỔI VÀ TÀI CHÍNH BẤT ĐỘNG SẢN TRONG CẢI TẠO KTT

387

Nghĩa vụ hay/và lợi nhuận?

387

Tái định cư và tái định cư tại chỗ

392

“Đứng hóa” kiến trúc

397

DI SẢN HÓA KTT

399

KTT - những “di sản mới” của Việt Nam?

399

Sự liền mạch lịch sử của kiến trúc đô thị

402

Ngày xưa, KTT.

403

LỜI KẾT & THANH NGÂN

Khẳng định vai trò của các KTT đối với cấu trúc đô thị trong quá khứ

412

Sự sinh tồn của các KTT trong hiện tại và tương lai

413

Sự chuyển giao vai trò

414

TÀI LIỆU THAM KHẢO

416